„Mamy pompę ciepła, nic nie spalamy, więc nas to nie dotyczy.” To jedno z najczęstszych zdań, jakie słychać od inwestorów kończących budowę. Tymczasem Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków obejmuje każde źródło ciepła w domu, a nie tylko piece na węgiel. Deklarację składa się raz, zajmuje to kilkanaście minut, ale termin jest krótki i łatwo go przeoczyć w natłoku spraw związanych z odbiorem i przeprowadzką. Poniżej znajdziesz listę kontrolną podzieloną na etapy: od wyboru ogrzewania na etapie projektu po zmiany, które wprowadzisz już po zamieszkaniu.
Etap 1. Sprawdź, co w Twoim domu jest źródłem ciepła
- Pompa ciepła – powietrzna czy gruntowa, zgłaszasz ją tak samo jak każdy inny kocioł. To, że nie ma komina, niczego nie zmienia.
- Ogrzewanie elektryczne – maty podłogowe, grzejniki konwektorowe, kocioł elektryczny. Również trafiają do ewidencji.
- Kominek – zarówno otwarty, jak i z wkładem, a także koza czy piec kaflowy. W formularzu to osobna pozycja, niezależnie od głównego ogrzewania.
- Kocioł gazowy lub na paliwo stałe – w nowym budownictwie rzadszy, ale wciąż spotykany, zwłaszcza tam, gdzie jest sieć gazowa.
- Ciepła woda – jeśli wodę grzeje osobne urządzenie (np. podgrzewacz elektryczny lub pompa ciepła do c.w.u.), ono także powinno pojawić się w deklaracji.
Najlepiej spisać wszystkie urządzenia już na etapie projektu instalacji. W domu takim jak parterowy projekt o powierzchni 121 m² z trzema sypialniami zwykle wystarczy jedna pompa ciepła z zasobnikiem, ale wiele rodzin dokłada kominek w salonie „dla klimatu”. Wtedy w deklaracji pojawią się dwa źródła, a nie jedno. Fotowoltaika i rekuperacja nie są źródłami ciepła, więc ich nie zgłaszasz.
Etap 2. Ustal, kto składa deklarację i do kiedy
- Właściciel lub zarządca – obowiązek spoczywa na właścicielu budynku. Jeśli dom ma dwoje współwłaścicieli, wystarczy jedna deklaracja.
- 14 dni – termin liczy się od pierwszego uruchomienia źródła ciepła, a nie od odbioru budynku czy zameldowania.
- Data uruchomienia – zapisz ją. Najprościej przyjąć dzień, w którym instalator uruchomił pompę lub kocioł i spisał protokół.
- Ogrzewanie w trakcie budowy – jeśli włączasz pompę ciepła zimą, żeby wysuszyć tynki i wylewki przed stanem deweloperskim, termin może zacząć biec już wtedy.
- Kierownik budowy i wykonawca – nie zrobią tego za Ciebie. Mogą przypomnieć, ale obowiązek jest Twój.
Pułapka dotyczy zwłaszcza domów oddawanych jesienią. Instalator uruchamia ogrzewanie w listopadzie, rodzina wprowadza się w marcu, a o CEEB przypomina sobie dopiero przy wniosku o dotację. Jeśli nie masz pewności, od którego dnia liczyć termin, złóż deklarację od razu po pierwszym rozruchu. Wcześniejsze zgłoszenie nie jest błędem, spóźnione – już tak.
Etap 3. Złóż deklarację online albo w urzędzie gminy
- zone.gunb.gov.pl – serwis Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Logujesz się przez login.gov.pl: profilem zaufanym, e-dowodem lub bankowością elektroniczną.
- Formularz A – przeznaczony dla budynków mieszkalnych, a więc dla domu jednorodzinnego. Formularz B dotyczy budynków niemieszkalnych.
- Adres i działka – jeśli dom nie ma jeszcze numeru porządkowego, przygotuj numer działki ewidencyjnej i obręb z dokumentów budowy.
- Dane urządzeń – rodzaj źródła, paliwo, w przypadku kotła na paliwo stałe także klasa urządzenia. Karty techniczne od instalatora bardzo się tu przydają.
- Wersja papierowa – ten sam formularz możesz złożyć w urzędzie gminy, na której terenie stoi dom, osobiście lub pocztą.
- Potwierdzenie – po wysłaniu online zapisz UPO lub zrzut ekranu; w urzędzie poproś o pieczątkę na kopii.
Droga elektroniczna jest szybsza i zostawia ślad, który łatwo pokazać przy wniosku o dofinansowanie czy przy kontroli. Papier ma sens wtedy, gdy nie masz profilu zaufanego albo deklarację składa starszy członek rodziny. Interfejs serwisu bywa zmieniany, a zakres pól aktualizowany, dlatego przed wypełnieniem warto zajrzeć do aktualnych instrukcji na stronie GUNB lub zapytać w gminie.
Etap 4. Pamiętaj o zmianach po zamieszkaniu
- Nowy kominek – dobudowany po kilku latach wymaga nowej deklaracji w ciągu 14 dni od pierwszego rozpalenia.
- Wymiana źródła – np. kocioł gazowy zastąpiony pompą ciepła. Zgłaszasz nowe urządzenie i usuwasz stare.
- Likwidacja – zamurowany kominek czy zdemontowany kocioł także trzeba wykreślić z ewidencji.
- Rozbudowa – dodatkowe urządzenie w nowej części domu (np. grzejniki elektryczne w adaptowanym poddaszu) też jest zmianą.
- Sprzedaż domu – nowy właściciel powinien sprawdzić, czy wpis jest aktualny; przekaż mu potwierdzenie złożenia deklaracji.
Kominek to najczęstsza „późna” zmiana. Wiele osób buduje dom bez niego, a po dwóch zimach decyduje się na wkład w salonie. Jeśli od początku myślisz o ogniu w domu, wybierz projekt z przewidzianym kominem, jak dom w klimacie górskim ze skośnym dachem i salonem pod kominek albo kameralny dworek parterowy na 111 m². Inspiracje znajdziesz też w kolekcji projektów z kominkiem dwustronnym. Przy kominku warto też pamiętać o uchwale antysmogowej województwa: określa, jakie urządzenia wolno eksploatować, i jest niezależna od samej deklaracji.
Etap 5. Wiedz, kto korzysta z ewidencji i co grozi za brak wpisu
- Gmina – wykorzystuje dane do planowania ochrony powietrza i kierowania kontroli. Straż gminna czy urzędnicy mogą sprawdzić, czy deklaracja została złożona.
- Programy dotacji – przy wnioskach o dofinansowanie wymiany ogrzewania czy termomodernizacji operatorzy programów porównują wniosek z wpisem w CEEB.
- Kominiarz – protokoły z okresowych przeglądów przewodów kominowych także trafiają do systemu, więc rozbieżność szybko wychodzi na jaw.
- Grzywna – niezłożenie deklaracji jest wykroczeniem. Według przepisów obowiązujących w 2025 r. kara może sięgnąć kilku tysięcy złotych (górna granica to 5 000 zł), choć w praktyce wiele gmin najpierw wzywa do uzupełnienia.
Duże domy z kilkoma źródłami ciepła wymagają szczególnej staranności. W rezydencji w stylu dworkowym z czterema sypialniami czy w nowoczesnym domu piętrowym z dużymi przeszkleniami często łączy się pompę ciepła, ogrzewanie podłogowe, grzejniki elektryczne w łazienkach i kominek. Każde z tych urządzeń powinno znaleźć się w deklaracji. Mniejsze budynki, jak zwarty dom na 90 m² czy projekty z kolekcji domów parterowych, zwykle mają jedno, dwa źródła i formularz wypełnia się w kilka minut.
Najczęstsze błędy
- Pominięcie pompy ciepła – bo „nic nie spala”.
- Liczenie terminu od zamieszkania zamiast od pierwszego uruchomienia ogrzewania.
- Zapomniany kominek – zgłoszony kocioł, ale bez wkładu kominkowego w salonie.
- Brak aktualizacji po wymianie lub dodaniu urządzenia.
- Brak potwierdzenia – deklaracja złożona, ale bez UPO czy pieczątki trudno to udowodnić przy wniosku o dotację.
Deklaracja CEEB to jeden z ostatnich formalnych kroków budowy, ale nie warto zostawiać jej na koniec. Dopisz ją do listy obok odbioru instalacji i zgłoszenia zakończenia budowy, a przed złożeniem upewnij się w gminie lub u kierownika budowy, że korzystasz z aktualnego formularza.
