Karta katalogowa pompy ciepła: SCOP, COP przy −7°C, moc w mrozie i lista ZUM

Trzy oferty na pompę ciepła, trzy różne tabelki i każda „najlepsza”. Pokazujemy, które liczby z karty katalogowej naprawdę decydują o rachunkach w polskiej zimie, a które można spokojnie pominąć.

COP 5,2, A+++, „pracuje do −25°C”. Takie hasła widnieją na niemal każdej ulotce i niemal nic nie mówią o tym, ile zapłacisz za prąd w styczniu. Inwestor budujący dom w Polsce dostaje zwykle dwie, trzy oferty na pompę ciepła powietrze-woda i porównuje je po cenie oraz po największej liczbie w tabelce. To najczęstszy błąd. Poniżej znajdziesz plan, jak w kilku krokach przeczytać kartę katalogową tak, żeby wybrać urządzenie dopasowane do domu, a nie do folderu reklamowego.

Krok 1: Poznaj zapotrzebowanie domu na moc

Bez tej liczby żadne porównanie nie ma sensu. Projekt budowlany zawiera charakterystykę energetyczną, ale do doboru pompy potrzebne jest obliczenie obciążenia cieplnego (OZC) dla Twojej lokalizacji, czyli dla projektowej temperatury zewnętrznej. W Polsce wynosi ona od −16°C na zachodzie do −24°C na krańcach północno-wschodnich i w górach. Ten sam projekt postawiony pod Wrocławiem i pod Suwałkami będzie potrzebował innej mocy.

Dla domu spełniającego WT 2021 wynik jest zwykle zaskakująco niski. Parterowy dom o powierzchni 121 m² bez garażu może potrzebować około 4–6 kW, a niewielki domek z poddaszem, mający zaledwie 90 m², nawet mniej. Obliczenia warto zlecić projektantowi instalacji przy adaptacji projektu.

Czas: 1–2 tygodnie. Koszt (2025–2026): zwykle 500–1500 zł, często w pakiecie z projektem instalacji.

Krok 2: Ustal temperaturę zasilania

Pompa ciepła jest tym wydajniejsza, im chłodniejszą wodę musi przygotować. Ogrzewanie podłogowe pracuje zazwyczaj na 30–35°C, grzejniki na 45–55°C. Różnica w rocznym zużyciu prądu potrafi sięgnąć kilkudziesięciu procent.

W nowym domu wybór jest prosty: podłogówka w całym budynku. Najłatwiej ją rozłożyć w domach parterowych, gdzie wszystkie pomieszczenia leżą na jednej płycie. W domach z poddaszem użytkowym podłogówka na górze też jest standardem, choć pod skosami część osób dokłada grzejniki w łazience. Zapisz, na jaką temperaturę projektowana jest instalacja, bo od tego zależy, którą kolumnę karty czytasz w następnych krokach.

Krok 3: Porównaj SCOP, a nie COP

COP to chwilowa sprawność w jednym punkcie pomiarowym, najczęściej przy +7°C na zewnątrz i 35°C na wyjściu (oznaczenie A7/W35). Polska zima rzadko tak wygląda. SCOP to sprawność sezonowa, liczona dla całego sezonu grzewczego. To jest liczba, która przekłada się na rachunek.

Na co patrzeć:

  • SCOP dla 35°C, jeśli masz podłogówkę, i SCOP dla 55°C, jeśli masz grzejniki lub chcesz wiedzieć, jak pompa radzi sobie z ciepłą wodą użytkową.
  • Strefę klimatyczną. Karty podają wartości dla klimatu umiarkowanego, a często też chłodnego. Dla Polski rozsądnie jest porównywać umiarkowany, ale dane dla chłodnego dobrze pokazują, jak urządzenie znosi mróz.

Dla dobrych urządzeń w 2025 roku SCOP przy 35°C w klimacie umiarkowanym mieści się zwykle w przedziale 4,5–5,2. Różnica 0,5 między ofertami to przy domu o rocznym zapotrzebowaniu rzędu 10 000 kWh ciepła kilkaset kilowatogodzin prądu rocznie.

Krok 4: Sprawdź moc i COP przy −7°C i −15°C

To najważniejsza strona karty, często schowana w dokumentacji technicznej, a nie w ulotce. Moc nominalna, na przykład „8 kW”, jest podawana dla łagodnych warunków. Przy −7°C ta sama pompa może dać 6 kW, a przy −15°C już tylko 5 kW. Szukaj tabeli wydajności z punktami A−7/W35, A−7/W55 i najlepiej A−15/W35.

Zasada praktyczna: pompa powinna pokryć zapotrzebowanie domu bez grzałki elektrycznej co najmniej do temperatury około −7…−10°C, a w okolicy temperatury projektowej grzałka może jedynie wspomagać. Przy dużym domu, takim jak nowoczesna rezydencja na trzech kondygnacjach z piwnicą (368 m²), rezerwa przy mrozie ma znacznie większe znaczenie niż przy małym budynku. Tam warto rozważyć urządzenie z wyższej linii albo instalację kaskadową.

COP przy A−7/W35 rzędu 2,8–3,3 to dziś przyzwoity wynik. Jeśli producent go nie podaje, poproś sprzedawcę o pełną tabelę.

Krok 5: Znajdź minimalną moc modulacji

Ten parametr najczęściej przesądza o tym, czy instalacja będzie pracować cicho i równo, czy będzie co kilkanaście minut włączać się i wyłączać. Takie taktowanie skraca życie sprężarki i obniża sprawność.

Przez większą część sezonu, przy temperaturach od 0 do +10°C, dom potrzebuje ułamka mocy obliczeniowej. Jeśli parterowy dom o powierzchni 128 m² z czterema pokojami potrzebuje w październiku 1,5 kW, a najmniejsza moc, do której pompa schodzi przy +7°C, wynosi 3,5 kW, urządzenie będzie taktować. Szukaj w karcie zakresu modulacji (moc minimalna i maksymalna) dla A7/W35 i porównuj dolną granicę z zapotrzebowaniem w przejściowych miesiącach. W małych domach to argument za pompą o niższej mocy nominalnej, nawet jeśli sprzedawca „dla bezpieczeństwa” proponuje większą.

Krok 6: Oceń hałas i miejsce jednostki zewnętrznej

Na etykiecie energetycznej podawany jest poziom mocy akustycznej (LWA) w dB(A). To nie jest to samo, co głośność słyszana pod oknem sąsiada. Ciśnienie akustyczne maleje z odległością, dlatego część producentów podaje dodatkowo wartość w odległości 1, 3 lub 5 metrów. Porównuj oferty w tym samym punkcie odniesienia.

Na typowej polskiej działce o szerokości 18–25 m jednostka często stoi kilka metrów od granicy. Normy hałasu dla zabudowy jednorodzinnej są w nocy wyraźnie ostrzejsze niż w dzień, więc warto sprawdzić tryb cichy (nocny) i jego wpływ na moc. Ustawienie jednostki od strony ogrodu, a nie pod sypialnią, zaplanuj już przy adaptacji projektu. W domach z garażem w bryle, takich jak piętrowy dom z dwustanowiskowym garażem (181 m²), ściana garażu bywa najlepszym miejscem: krótka trasa rur do kotłowni i z dala od pokoi.

Krok 7: Przeczytaj etykietę energetyczną i kartę produktu

Etykieta pokazuje klasę efektywności dla 35°C i 55°C. Większość nowoczesnych pomp ma A+++ przy 35°C, więc sama klasa przestaje różnicować oferty. Ciekawsze jest to, co stoi obok:

  • Sezonowa efektywność energetyczna ηs w procentach. Im wyżej, tym lepiej, a różnice między urządzeniami w tej samej klasie bywają spore.
  • Moc znamionowa dla poszczególnych stref klimatycznych, widoczna na mapce Europy.
  • Czynnik chłodniczy. Urządzenia na R290 (propan) osiągają wysokie temperatury zasilania przy dobrej sprawności, co pomaga przy ciepłej wodzie.

Karta produktu, czyli dokument dołączany do etykiety, zawiera dane w ujednoliconym formacie. Poproś o nią każdego oferenta, a porównanie stanie się znacznie łatwiejsze.

Krok 8: Sprawdź Listę ZUM, zanim liczysz na dotację

Lista ZUM, czyli Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów, to publiczna baza urządzeń, które przeszły weryfikację dokumentów i badań. W ostatnich latach obecność pompy na tej liście stała się warunkiem dofinansowania w programie Czyste Powietrze i jest brana pod uwagę w innych programach. Dla inwestora budującego nowy dom kryteria wsparcia bywają inne niż przy modernizacji, a programy często zmieniają regulaminy i nabory.

Dlatego przed podpisaniem umowy sprawdź samodzielnie, czy dokładnie ten model (a nie tylko seria) widnieje na liście, i potwierdź w aktualnym regulaminie programu oraz u doradcy energetycznego w gminie lub w wojewódzkim funduszu, jakie warunki musi spełnić urządzenie. Wpis na liście nie jest zresztą przydatny wyłącznie przy dotacji: oznacza, że parametry z karty zostały w jakiejś formie zweryfikowane.

Krok 9: Odrzuć liczby marketingowe i zestaw oferty w jednej tabeli

Te dane możesz pominąć lub traktować z dystansem:

  • COP przy A7/W35 jako główny argument. Ładnie wygląda, ale opisuje wiosenny dzień.
  • „Praca do −25°C”. Informuje, że sprężarka się nie wyłączy, a nie ile ciepła wtedy daje.
  • Moc maksymalna bez podanych warunków pomiaru.
  • Szacunki rocznych oszczędności liczone dla nieokreślonego domu i nieokreślonej ceny prądu.

Zrób prostą tabelę: SCOP 35°C, SCOP 55°C, moc i COP przy −7°C, moc przy −15°C, minimalna modulacja, hałas w tym samym punkcie, obecność na Liście ZUM i cena z montażem. Dla przestronnego domu parterowego z czterema sypialniami (196 m²) taka tabela zwykle szybko eliminuje jedną z trzech ofert. W 2025–2026 roku kompletna pompa powietrze-woda dla domu o powierzchni z przedziału od 150 do 200 m² kosztowała z montażem najczęściej 30 000–55 000 zł brutto, zależnie od marki, mocy i zakresu prac. Ceny szybko się zmieniają, więc traktuj to jako orientację.

Harmonogram

KrokKiedyIle trwaOrientacyjny koszt (2025–2026)
1. Obliczenie zapotrzebowania na mocPrzy adaptacji projektu1–2 tygodnie500–1500 zł
2. Wybór temperatury zasilaniaProjekt instalacjikilka dniw cenie projektu
3–5. Analiza SCOP, mocy w mrozie i modulacjiStan surowy otwarty1–2 tygodniebez kosztu
6. Lokalizacja jednostki i hałasPrzed tynkami i wylewkamikilka dniewentualnie fundament pod jednostkę
7–8. Etykieta, karta produktu, Lista ZUMPrzed podpisaniem umowy1 tydzieńbez kosztu
9. Tabela ofert i wybórPrzed stanem deweloperskim1–2 tygodnie30 000–55 000 zł za pompę z montażem

Całość zajmuje zwykle 6–10 tygodni rozłożonych w czasie budowy. Najważniejsze, żeby pierwsze dwa kroki zrobić wcześnie: zapotrzebowanie domu i temperatura zasilania są fundamentem, na którym opiera się każde kolejne porównanie.

Przeglądaj wszystkie projekty domów