Sobota, godzina jedenasta. Wracacie z hipermarketu z sześcioma siatkami, zgrzewką wody i dzieckiem śpiącym w foteliku. W jednym domu od bagażnika do lodówki jest osiem kroków. W drugim trzeba przejść przez hol, obok schodów i przez cały salon. Za to w tym drugim domu, stojąc przy zlewie, widzicie trampolinę i piaskownicę. Która kuchnia jest lepsza? To zależy od działki, od rytmu dnia i od tego, czego w kuchni robicie najwięcej.
W polskich projektach domów piętrowych z garażem w bryle oba warianty są równie popularne. Poniżej zebraliśmy kilka pomysłów, które pomagają wybrać, zanim projekt trafi do adaptacji.
1. Kuchnia przy garażu: najkrótsza droga z zakupami
Najprostszy argument za kuchnią od frontu to logistyka. Gdy garaż sąsiaduje z kuchnią, zakupy, butelki i skrzynki z ziemniakami nie wędrują przez strefę dzienną. Rano łatwiej też wyjść do samochodu z kubkiem kawy i śniadaniówką. Dobrym przykładem takiego myślenia jest piętrowy dom o powierzchni 185 m² z miejscem na dwa auta: przy tym metrażu każdy zaoszczędzony metr korytarza zostaje w pokojach. Przeglądając projekty piętrowe z garażem, zacznijcie od sprawdzenia, czy z garażu jest wejście do domu i dokąd prowadzi.
2. Spiżarnia jako śluza między garażem a kuchnią
Bezpośrednie drzwi z garażu do kuchni to nie najlepszy pomysł: zapach spalin, chłód zimą i kurz z butów. Lepiej sprawdza się mały bufor, czyli spiżarnia albo pomieszczenie gospodarcze, przez które przechodzi się w drodze do kuchni. Zakupy odkłada się od razu na półki, a zgrzewki nie lądują na blacie. W domach o metrażu zbliżonym do 222-metrowego projektu z czterema sypialniami spokojnie mieści się takie przejście z regałami, a nawet miejsce na drugą lodówkę czy zamrażarkę. Przy adaptacji projektu warto zapytać architekta, czy da się tam doprowadzić wentylację z rekuperacji, bo spiżarnia bez wymiany powietrza szybko staje się wilgotna.
3. Kuchnia od ogrodu: widok z okna nad zlewem
Rodzice małych dzieci często mówią to samo: najwięcej czasu w kuchni spędza się przy zlewie i płycie, więc to stamtąd chce się widzieć ogród. Kuchnia od strony ogrodu pozwala gotować obiad i jednocześnie mieć oko na huśtawkę. Wyjście na taras jest wtedy dwa kroki od lodówki, co latem zmienia sposób korzystania z domu: śniadania i grill przenoszą się na zewnątrz. Dla dużej rodziny dobrze pasuje tu dom z czterema sypialniami na piętrze, w którym parter może pozostać jedną strefą dzienną otwartą na ogród. Jeśli to Wasz priorytet, przejrzyjcie też projekty z otwartą kuchnią.
4. Wjazd od północy: kuchnia z przodu, salon na słońcu
Na działce z drogą od północy decyzja zwykle podejmuje się sama. Garaż i wejście lądują od ulicy, a tam najlepiej czuje się kuchnia, która nie potrzebuje dużo słońca i nie przegrzewa się latem. Salon i taras przechodzą wtedy na południe, w głąb działki, z dala od przechodniów. Taki porządek dobrze widać w zwartych domach o powierzchni około 180 m², jak projekt na 179 m² z czterema pokojami na górze. Kuchnia od północy ma jeszcze jedną zaletę: rzadziej potrzebuje rolet i żaluzji, więc okno nad blatem może być naprawdę duże.
5. Wjazd od południa: kuchnia od ogrodu i prywatność od ulicy
Trudniejsza sytuacja to droga od południa. Jeśli kuchnia stanie przy garażu, od frontu, a salon od ogrodu, salon trafi na północ i będzie ciemny. Dlatego na takich działkach częściej wybiera się kuchnię od ogrodu, a frontową elewację zostawia dla garażu, wiatrołapu i pomieszczeń technicznych. Problemem bywa wtedy prywatność salonu od strony ulicy, jeśli jego okna wychodzą na południe i na drogę. Pomagają przesunięcie domu w głąb działki (na ile pozwala MPZP albo decyzja WZ), zieleń przy ogrodzeniu i okna w salonie otwarte na bok działki, a nie na wprost ulicy. Ciekawie wygląda tu nowoczesny dom o powierzchni 225 m² z trzema sypialniami, gdzie duże przeszklenia łatwo skierować tam, gdzie nikt nie zagląda.
6. Schody jako granica między strefami
Wybór miejsca kuchni przesuwa w domu piętrowym także schody. Gdy kuchnia jest od frontu, schody zwykle stają w środku parteru i oddzielają część roboczą od salonu. To wygodne, bo goście siedzący na kanapie nie patrzą na brudne garnki. Gdy kuchnia przechodzi do ogrodu, schody wędrują bliżej wejścia, a hol robi się bardziej reprezentacyjny. W większych domach, takich jak klasyczny projekt na 237 m², obie wersje mieszczą się bez kompromisów. W mniejszych trzeba uważać, żeby schody nie zablokowały widoku z kuchni na ogród.
7. Kuchnia zamknięta przy wejściu, jadalnia przy ogrodzie
Nie trzeba wybierać wszystkiego albo niczego. Popularny kompromis to zamknięta kuchnia przy garażu i spiżarni, a za nią jadalnia z wyjściem na taras. Pracuje się blisko wejścia gospodarczego, a je przy ogrodzie. Taki układ dobrze pasuje do domów w stylu dworkowym, jak dom na 253 m² z dwustanowiskowym garażem, gdzie parter ma tradycyjnie wyraźnie wydzielone pomieszczenia. Kto lubi gotować przy zamkniętych drzwiach, znajdzie więcej przykładów wśród projektów z zamkniętą kuchnią.
8. Mały dom: kuchnia na przestrzał
Przy metrażu poniżej 160 m² trudno o osobną spiżarnię i długi hol. Rozwiązaniem bywa kuchnia ustawiona przez całą szerokość parteru, z oknem od ulicy i wyjściem na taras po drugiej stronie, albo kuchnia narożna, z oknami na dwie strony. W kompaktowym domu na 143 m² w stylu alpejskim takie myślenie pozwala zmieścić i krótką drogę z garażu, i widok na ogród. Pamiętajcie tylko, że przy zmianach układu ścian architekt adaptujący projekt musi sprawdzić konstrukcję stropu i położenie pionów kanalizacyjnych, bo przesunięcie kuchni o kilka metrów potrafi zmienić koszt stanu surowego.
Na koniec: zacznijcie od działki, nie od rzutu
Zanim zakochacie się w konkretnym rzucie parteru, narysujcie na mapce działki strzałkę na północ i zaznaczcie wjazd. Kuchnia przy garażu wygrywa, gdy droga jest od północy, a codzienne zakupy robicie samochodem. Kuchnia od ogrodu wygrywa, gdy wjazd jest od południa albo gdy najważniejsze jest pilnowanie dzieci przy zabawie. W obu przypadkach spiżarnia i przemyślane położenie schodów robią większą różnicę niż sam metraż. Gotowy projekt da się do pewnego stopnia dopasować w adaptacji, ale lustrzane odbicie czy przesunięcie kuchni warto omówić z architektem jeszcze przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę.
